De LP is van mening dat er een reeks aanzienlijke staatsrechtelijke wijzigingen nodig is om de rechten van burgers te versterken. De Eerste Kamer ziet er onvoldoende op toe dat wetsvoorstellen in lijn zijn met de Grondwet. De overheid staat daarom boven de Grondwet, waardoor onze rechten onderhevig zijn aan invloeden uit het toevallige politieke discours van het moment. Dat maakt de Grondwet tandeloos.

De grondrechten zijn geregeld in hoofdstuk 1, artikelen 1 tot en met 23, van de Grondwet. Helaas zijn vrijwel alle artikelen op zichzelf niet bindend. De overheid heeft de mogelijkheid om niet nader gespecificeerde beperkingen aan deze grondrechten vast te stellen door de clausule ‘behoudens de gevallen bij de wet bepaald’. Deze beperkende wetten kunnen worden ingevoerd met een gewone meerderheid van stemmen.

De Libertaire Partij is principieel voor het recht op vrijheid van meningsuiting. Er mogen op dit soort grondrechten geen beperkingen gelegd worden.

Daarnaast ontbreekt in Nederland, in tegenstelling tot andere landen, de mogelijkheid voor de rechterlijke macht om wetten aan de Grondwet te toetsen. Er is geen zogenaamd constitutioneel hof. Een burger kan dus niet bij de rechter terecht wanneer hij van mening is dat een wet onverenigbaar is met de Grondwet. Dit zogenaamde toetsingsverbod is al vele decennia onderwerp van discussie.

Tot slot bestaat de Grondwet uit een combinatie van zowel negatieve als positieve rechten. De negatieve grondrechten geven aan wat de staat niet mag doen ten opzichte van de burger en welke rechten de burger heeft om zich tegen de staatsmacht te verdedigen. De positieve rechten zijn sociale grondrechten die de overheid dwingt de burgers van bepaalde zaken te voorzien. De LP stelt dat positief recht geen plaats moet hebben in de Grondwet, aangezien dit onvermijdelijk leidt tot willekeur en dwang. Het dwingt de overheid tot handelingen die specifieke burgers bevoordelen ten opzichte van andere. Grondrechten moeten gelijk zijn voor iedereen. Bovendien opent het de mogelijkheid voor individuen of groepen om de overheid, buiten het normale politieke proces, te dwingen tot handelingen. De Urgenda-zaak illustreert dit treffend.

De Nederlandse Grondwet biedt de burger hierdoor geen enkele zekerheid. De LP wil dit
veranderen en de rechtszekerheid van burgers versterken.

De LP is voor:

• aanpassen van grondrechten in de Grondwet, geen positieve grondrechten;
• de Nederlandse Grondwet boven internationale verdragen stellen;
• (een onderzoek naar) het instellen van een constitutioneel hof.

De staatsschuld is eind 2024 uitgekomen op 492 miljard euro. Dit geld is uitgegeven op manieren waar veel Nederlanders niet achter staan, en zonder inspraak van volgende generaties, die deze schuld moeten afbetalen. Het is onrechtvaardig dat de staat deze schulden aangaat.

In een libertaire samenleving heeft de overheid slechts enkele verplichtingen. Deze worden gefinancierd met een sluitende en transparante begroting. Hiervoor wordt belasting geheven. De LP wil dat de overheid geen nieuwe schulden aangaat.

De LP streeft naar het verminderen van overheidsregulering en het bevorderen van economische vrijheid.

Wij willen het niveau van overheidsregulering verminderen, omdat deze vaak neveneffecten met zich meebrengt. Het verhogen van de regelgeving dwingt bedrijven om speciale functionarissen aan te stellen die zich bezighouden met naleving. Het oprichten van een compliance-afdeling is essentieel geworden. Dit zet met name kleine en middelgrote bedrijven onder druk. Wij willen juist
een Nederland waarin bedrijven zich kunnen concentreren op het leveren van waarde aan consumenten in plaats van het voldoen aan bureaucratische eisen.

Oneerlijke concurrentie

De LP wil de voordelen verminderen die grote bedrijven momenteel hebben ten opzichte van kleine ondernemingen. Deze voordelen omvatten het vermogen om effectief te lobbyen voor gunstige wetgeving, subsidies en belastingfaciliteiten. Regelgeving mag nooit een bron zijn van ongelijke concurrentie.

Wij constateren dat overheidsregulering vaak wordt gerechtvaardigd door het belang van consumentenbescherming. Echter, in de praktijk zien we dat grote bedrijven vaak profiteren van regulering en deze gebruiken om hun concurrentiepositie te versterken. Consumentenbescherming moet het resultaat zijn van een gezonde, concurrerende markt waarin keuzevrijheid centraal staat.

Innovatie

Regulering kan een belemmering vormen voor innovatie, bijvoorbeeld voor startende bedrijven die moeite hebben om aan vergunningen te voldoen. De LP wil regelgeving vereenvoudigen en flexibeler maken, zodat innovatie kan plaatsvinden en nieuwe spelers gemakkelijker kunnen
toetreden tot de markt.